Thứ bảy - 24/07/2021 18:46
Tìm hiểu nguyên tắc tập trung, thống nhất lãnh đạo 
trong ngành Kiểm sát nhân dân

Xuất phát từ chức năng hiến định, đòi hỏi Viện kiểm sát nhân dân phải được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc phù họp. Từ Hiến pháp năm 1959 và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân qua các thời kỳ đều ghi nhận nguyên tắc "Tập trung thống nhất lãnh đạo trong ngành" là nguyên tắc đặc thù trong tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân. Quy định trên bảo đảm cho các cấp Viện kiểm sát hoạt động đồng bộ, thống nhất, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.

Kể từ khi chế định Viện kiểm sát nhân dân được ghi nhận lần đầu tiên trong Hiến pháp 1959, tiếp sau đó là Hiến pháp 1980 và Hiến pháp 1992, một nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát là nguyên tắc tập trung thống nhất thể hiện qua việc xác định vai trò lãnh đạo của Viện trưởng đối với Viện kiểm sát các cấp và sự lãnh đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đối với toàn ngành Kiểm sát. Tìm hiểu nguyên tắc này, chúng ta thấy nó bắt nguồn từ nguyên tắc tập trung dân chủ và nhằm bảo đảm tính thống nhất của pháp chế.

Các cơ quan nhà nước ở địa phương một mặt trực thuộc Chính phủ hoặc Bộ chủ quản, mặt khác lại trực thuộc Hội đồng nhân dân hoặc Ủy ban nhân dân địa phương. Nguyên tắc này được gọi là nguyên tắc phụ thuộc hai chiều. Viện kiểm sát nhân dân ở nước ta không được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc phụ thuộc hai chiều nêu trên, mà theo nguyên tắc tập trung, thống nhất lãnh đạo trong Ngành, thể hiện trên các phương diện:

Một là, Viện kiểm sát nhân dân do Viện trưởng lãnh đạo. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp dưới chịu sự lãnh đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp trên. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân các địa phương, Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự các cấp chịu sự lãnh đạo thống nhất của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Hai là, Viện kiểm sát cấp trên có trách nhiệm kiểm tra, xử lý nghiêm minh vi phạm pháp luật của Viện kiểm sát cấp dưới. Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên có quyền rút, đình chỉ, hủy bỏ quyết định trái pháp luật của Viện trưởng Viện kiểm sát cấp dưới.

Như vậy, tất cả các Viện kiểm sát nhân dân từ trên xuống dưới tạo thành một hệ thống thống nhất. Mọi hoạt động của Viện kiểm sát, dù ở cấp nào, đều đặt dưới sự lãnh đạo của Viện trưởng. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân phải chịu trách nhiệm cá nhân về toàn bộ hoạt động của Viện kiểm sát do mình lãnh đạo trước Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao chịu trách nhiệm cá nhân về hoạt động của toàn ngành Kiểm sát trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước. Thực tiễn thực hiện chức năng, nhiệm vụ, Viện kiểm sát đã chứng minh tính hiệu quả và phù hợp của nguyên tắc này đối với mô hình tổ chức và thực hiện chức năng nhiệm vụ của Viện kiểm sát. Đặc biệt đã phát huy được trách nhiệm và tính quyết đoán, độc lập của Viện trưởng trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của Viện kiểm sát, đóng góp vào thành quả chung của sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Mặt khác, nhấn mạnh nguyên tắc này nhằm đề cao trách nhiệm cá nhân của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, khẳng định Viện trưởng là người có quyền và có trách nhiệm quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát và chịu trách nhiệm cá nhân về mọi công việc thuộc phạm vi thẩm quyền không có nghĩa là loại trừ nguyên tắc tập trung dân chủ ra khỏi hoạt động kiểm sát. Chế định về Ủy ban kiểm sát là sự kết hợp giữa nguyên tắc thủ trưởng lãnh đạo, một nội dung của nguyên tắc tập trung thống nhất với nguyên tắc tập thể lãnh đạo. Các quy định về Ủy ban kiểm sát trong Luật tổ chức Viện kiểm sát cho thấy vai trò của Ủy ban kiểm sát đã có sự thay đổi từ một cơ quan giúp việc cho Viện trưởng theo Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1981 trở thành cơ chế lãnh đạo tập thể được ghi nhận từ Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1992 đến nay.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân cấp cao và Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh có Ủy ban kiểm sát. Ủy ban kiểm sát làm việc tập thể, thảo luận và quyết định theo đa số những vấn đề quan trọng theo luật định. Ngoài ra, Ủy ban kiểm sát còn thảo luận, cho ý kiến về các vụ án, vụ việc phức tạp theo quy định của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân trước khi Viện trưởng quyết định.
Theo Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, Ủy ban kiểm sát quyết định các vấn đề theo đa số, Nghị quyết của Ủy ban kiểm sát phải được quá nửa tổng số thành viên biểu quyết tán thành; trường hợp biểu quyết ngang nhau thì thực hiện theo phía có ý kiến của Viện trưởng. Khi Viện trưởng không nhất trí với ý kiến của đa số thành viên Ủy ban kiểm sát thì vẫn thực hiện theo quyết định của đa số, nhưng có quyền báo cáo lên cấp trên trực tiếp. Như vậy, quy định này vừa bảo đảm mở rộng dân chủ, phát huy trí tuệ của tập thể, vừa đề cao trách nhiệm của Viện trưởng. 

Trải qua 61 năm xây dựng và phát triển, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự giám sát thường xuyên của Quốc hội, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan nhà nước và các tổ chức ở Trung ương và địa phương, sự đồng tình ủng hộ của Nhân dân, ngành Kiểm sát nhân dân đã không ngừng được củng cố, hoàn thiện và trưởng thành về mọi mặt; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó; đã góp phần vào thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước cũng như góp phần vào việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội và đảm bảo các quyền dân chủ của công dân trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.


 

Tác giả bài viết: Mộng Thu

Nguồn tin: Phòng 2 (D)

  Ý kiến bạn đọc

Bạn cần trở thành thành viên của nhóm để có thể bình luận bài viết này. Nhấn vào đây để đăng ký làm thành viên nhóm!

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

01/2020/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-

Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BNN&PTNT-BTC-BTP

Thời gian đăng: 16/06/2020

lượt xem: 4524 | lượt tải:646

60/2020/NĐ-CP

Nghị định số 60/2020/NĐ-CP

Thời gian đăng: 10/06/2020

lượt xem: 3945 | lượt tải:156

Luat cong an nhan dan 2018

Luat cong an nhan dan 2018

Thời gian đăng: 26/03/2019

lượt xem: 4406 | lượt tải:209

LBVBMNN 2018

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước 2018

Thời gian đăng: 17/06/2019

lượt xem: 3973 | lượt tải:138

Luat an ninh mang 2018

Luat an ninh mang 2018

Thời gian đăng: 26/03/2019

lượt xem: 4069 | lượt tải:175

Thong tu LT 01-2018

Thong tu LT 01-2018

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 2863 | lượt tải:256

QĐ V/v ban hanh danh muc mua sam tai san co

QĐ V/v ban hanh danh muc mua sam tai san cong tap trung trong nganh KSND

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 3068 | lượt tải:326

09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va CNTT 2018

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong nghe thong tin nam 2018

Thời gian đăng: 14/02/2019

lượt xem: 2323 | lượt tải:504

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong nghe thong tin nam 2018

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 2201 | lượt tải:199

Huong dan 05-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat thi han

Huong dan 05-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat thi hanh an dan su, thi hanh an hanh chinh

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 2516 | lượt tải:297
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây