Thứ năm - 22/07/2021 16:06
Niềm tự hào và vinh quang về vị trí, vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân
trong bộ máy Nhà nước qua các thời kỳ

Được thành lập năm 1960, trải qua chặng đường 61 năm xây dựng và phát triển, ngành Kiểm sát nhân dân đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ cách mạng mà Đảng và Nhà nước giao, không ngừng khẳng định niềm tin của Đảng, nhân dân vào vị trí, vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân.

Thời kỳ từ năm 1960 đến năm 1975:
Ngày 15/7/1960, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa II nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đã thông qua Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và ngày 26/7/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 20-LCT công bố Luật Tổ chức VKSND, quy định VKSND kiểm sát việc tuân theo pháp luật, thực hành quyền công tố nhà nước, bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Luật Tổ chức VKSND năm 1960 là cơ sở pháp lý quan trọng đánh dấu sự ra đời của hệ thống cơ quan VKSND trong bộ máy Nhà nước ta. Giai đoạn này, ngành Kiểm sát nhân dân đã thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố, phát hiện và đưa ra xét xử các tội phạm, nhằm đảm bảo pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các cơ quan Nhà nước từ Trung ương đến địa phương, nhân viên của cơ quan Nhà nước và công dân. Ngành Kiểm sát nhân dân đã phối hợp cùng các các cơ quan khác trong công tác bảo vệ chế độ, góp phần giữ vững an ninh trật tự, tăng gia sản xuất để chi viện cho chiến trường miền Nam và đấu tranh chống kế hoạch phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ.

 
vu1
 
Đồng chí Hoàng Quốc Việt, Viện trưởng VKSND tối cao chụp ảnh với giáo viên
và cán bộ Trường bổ túc và đào tạo Kiểm sát năm 1971

Thời kỳ từ năm 1975 đến năm 1986 [1]:
Viện kiểm sát nhân dân triển khai tổ chức và hoạt động trên cả nước, tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ; xây dựng và kiện toàn tổ chức theo quy định của Hiến pháp năm 1959 và Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1960.
Ngày 18/12/1980, Quốc hội khóa VI, Kỳ họp thứ 7 thông qua Hiến pháp năm 1980, có 05 điều hiến định về Viện kiểm sát nhân dân, tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong bộ máy nhà nước và bổ sung những quy định mới, xác định chức năng, nhiệm vụ, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân: “Kiểm sát việc tuân thủ theo pháp luật của các bộ và cơ quan khác thuộc Hội đồng Bộ trưởng, các cơ quan chính quyền địa phương, tổ chức xã hội và đơn vị vũ trang nhân dân, các nhân viên nhà nước và công dân, thực hành quyền công tố, bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất”; khẳng định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản của Viện kiểm sát nhân dân là nguyên tắc độc lập và tập trung thống nhất lãnh đạo trong ngành. Trên cơ sở Hiến pháp năm 1980, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1981 được ban hành, quy định cụ thể các nhiệm vụ: “Trong phạm vi chức năng của mình, các Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa, bảo đảm sự tôn trọng tính mạng, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm của công dân. Mọi hành động xâm phạm lợi ích của Nhà nước, của tập thể và quyền lợi chính đáng của công dân đều phải được xử lý theo pháp luật”.

Từ năm 1976 đến năm 1986 là giai đoạn cả nước tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh vừa hòa bình lại vừa có chiến tranh xảy ra ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc. Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, thời kỳ này, ngành Kiểm sát được tổ chức và hoạt động trên phạm vi toàn quốc, có nhiệm vụ chung là bảo vệ pháp chế thống nhất. Nhưng do nhiệm vụ của cách mạng ở hai miền còn khác nhau nên công tác kiểm sát ở mỗi miền cũng có những đặc điểm riêng. Viện kiểm sát các tỉnh phía Bắc tập trung làm tốt ba nhiệm vụ là bảo vệ tài sản và chế độ quản lý kinh tế xã hội chủ nghĩa; bảo vệ các quyền dân chủ của nhân dân; bảo vệ trật tự xã hội và an ninh chính trị. Viện kiểm sát các tỉnh phía Nam cùng với các ngành chuyên chính, trấn áp kịp thời, mạnh mẽ bọn phản cách mạng, gián điệp, phản động, các tổ chức vũ trang gây bạo loạn, xúi giục, lừa đảo người trốn đi nước ngoài. Tập trung vào việc đấu tranh xoá bỏ giai cấp tư sản mại bản phản động đầu cơ, tích trữ, phá rối thị trường, chống các tệ nạn xã hội. Tích cực phục vụ chủ trương, chính sách thống nhất tiền tệ, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh và thực hiện cách mạng quan hệ sản xuất ở nông thôn, coi đó là nhiệm vụ hàng đầu để ổn định tình hình vùng mới giải phóng. Trong giai đoạn này, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã cùng với Toà án nhân dân tối cao và Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) thống nhất đường lối xử lý đối với một số loại tội phạm mới. Đã truy tố, đưa ra xét xử nghiêm minh các vụ án gián điệp, bạo loạn, lợi dụng hoạt động tôn giáo để chống phá Nhà nước, những kẻ lưu manh chuyên nghiệp, côn đồ hung hãn, những cán bộ thoái hoá, biến chất phạm tội... Điển hình là đã đưa ra truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia như vụ phản cách mạng ở nhà thờ Vĩnh Sơn; vụ Lê Quốc Tuý, Mai Văn Hạnh... Qua đó, đã vạch trần trước dư luận trong và ngoài nước những âm mưu, hành động phá hoại nhiều mặt chống Nhà nước và nhân dân. Đồng thời, rút ra những bài học cảnh giác trước âm mưu của kẻ địch.

 
vu2
 
Kiểm sát viên tại phiên toà xét xử vụ án Lê Quốc Tuý, Mai Văn Hạnh và các đồng phạm năm 1984

Thông qua công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật ở một số ngành quản lý kinh tế trọng điểm và đơn vị sản xuất kinh doanh, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã phát hiện và báo cáo với Đảng và Nhà nước về những sơ hở trong các chủ trương, biện pháp quản lý mà những đối tượng vụ lợi có thể lợi dụng để thực hiện hành vi làm trái chính sách, chế độ... giúp Trung ương xem xét để có những bổ sung, chấn chỉnh kịp thời. Nhiều Viện kiểm sát địa phương đã chủ động đề xuất với cấp uỷ, chính quyền địa phương mở hội nghị pháp chế để kiểm điểm việc chấp hành pháp luật ở địa phương. Qua đó, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong cán bộ, lãnh đạo các cấp, các ngành, tăng cường pháp chế tại địa phương.



Thời kỳ từ năm 1986 đến năm 2002:
Trong tình hình đất nước thống nhất, tiến lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội, khôi phục kinh tế sau chiến tranh. Ngành Kiểm sát nhân dân vẫn tiếp tục phát huy vai trò của mình, thực hiện công tác phù hợp với tình hình mới, tăng cường công tác thực hành quyền công tố, xử lý nghiêm các vi phạm, tội phạm, tăng cường thực hiện công tác kiểm sát chung, kịp thời kiến nghị, kháng nghị khắc phục vi phạm. Định kỳ báo cáo Quốc hội và các cơ quan có liên quan về công tác kiểm sát và các dạng vi phạm để cấp có thẩm quyền xử lý, rút kinh nghiệm.

Thời kỳ từ năm 2002 đến nay:
Sau khi Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002 được thông qua. Ngành kiểm sát nhân dân thực hiện 02 chức năng là thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Do yêu cầu tình hình mới, vị trí các ngành tư pháp ngày càng quan trọng, các quan hệ dân sự, thương mại,... phát sinh nhiều, mức độ ngày càng phức tạp, đòi hỏi nhiều nghiệp vụ của Tòa án như xác minh, thu thập chứng cứ, tài liệu... Do đó, đòi hỏi ngành Kiểm sát nhân dân phải tập trung, nâng cao kỹ năng trong các khâu nghiệp vụ liên quan đến kiểm sát hoạt động tư pháp nhằm đảm bảo pháp luật được áp dụng đúng đắn trong hoạt động này. Ngoài ra, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng nền tư pháp mạnh, trong sạch, công bằng, văn minh, và trong tiến trình đó, vai trò của Viện kiểm sát nhân dân là rất lớn. Qua công tác tổng kết sơ bộ thực hiện Nghị quyết số 49-NQ/TW, ngành Kiểm sát nhân dân đã đạt nhiều thành tựu trong việc phát hiện các vi phạm, kịp thời kiến nghị, kháng nghị yêu cầu khắc phục.

 
vu3
 
Kiểm sát viên tham gia hỏi đương sự tại phiên toà xét xử tranh chấp bồi thường thiệt hại
giữa Vinasun và Grab

 Ngoài ra, trong hoạt động, Ngành không ngừng tổng kết, rút kinh nghiệm trong công tác. Một phần, giúp cán bộ, công chức trong Ngành phát hiện các vi phạm, những khuyết điểm của đơn vị bạn trong Ngành để khắc phục, đồng thời, giúp nâng cao kỹ năng và chất lượng công tác kiểm sát của toàn Ngành.
Trong công tác đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng trong hoạt động tư pháp của cán bộ, công chức trong các ngành tư pháp thì vai trò của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng rất lớn. Thể hiện ở việc, Quốc hội ngày càng quan tâm đến thiết chế này, đã có những quy định phù hợp với tình hình, yêu cầu đặc thù của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao, như được trang bị công cụ hổ trợ, được tăng cường, hổ trợ đào tạo nghiệp vụ điều tra. Hiệu quả của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao ngày càng được khẳng định khi có nhiều vụ án xâm phạm hoạt động tư pháp do cán bộ, công chức là người trong ngành Tư pháp thực hiện được phát hiện và xét xử kịp thời, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và răn đe, phòng ngừa chung.

Đáng chú ý, giai đoạn từ năm 2016 đến nay ngành Kiểm sát nhân dân đã tích cực đổi mới phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo; xác định phương châm “Đoàn kết, đổi mới - Trách nhiệm, kỷ cương - Thực chất, hiệu quả” là kim chỉ nam trong thực thi nhiệm vụ.

 
vu4
 
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trao Huân chương Hồ Chí Minh
cho ngành Kiểm sát nhân dân năm 2020

Qua 61 năm xây dựng và trưởng thành, vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, Ngành Kiểm sát nhân dân trưởng thành về mọi mặt, có nhiều đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta; được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Hồ Chí Minh (năm 1985, 1990, 2020); Huân chương Sao vàng (năm 2010); Huân chương Độc lập Hạng Nhất (năm 2015); Danh hiệu Anh hùng lao động; Huân chương, cờ và bằng khen của Thủ tướng Chính phủ… Đây là niềm tự hào và vinh quang của các thế hệ cán bộ, kiểm sát viên, công chức, viên chức và người lao động qua các thời kỳ của ngành Kiểm sát nhân dân [2].

Phụ chú: Có tham khảo một số nội dung các bài viết:
[1] Bài viết “Viện kiểm sát nhân dân Việt Nam qua các thời kỳ (từ 1960 đến 2020)” của Tạp chí Kiểm sát ngày 01/4/2020.
[2] Bài viết “Lễ kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Viện kiểm sát nhân dân và Đại hội thi đua yêu nước lần thứ VI” của Tạp chí Kiểm sát ngày 24/7/2020.


 

Tác giả bài viết: Anh Vũ

Nguồn tin: VKSND TP Long Xuyên (H)

  Ý kiến bạn đọc

Bạn cần trở thành thành viên của nhóm để có thể bình luận bài viết này. Nhấn vào đây để đăng ký làm thành viên nhóm!

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

01/2020/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-

Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BNN&PTNT-BTC-BTP

Thời gian đăng: 16/06/2020

lượt xem: 4534 | lượt tải:646

60/2020/NĐ-CP

Nghị định số 60/2020/NĐ-CP

Thời gian đăng: 10/06/2020

lượt xem: 3951 | lượt tải:156

Luat cong an nhan dan 2018

Luat cong an nhan dan 2018

Thời gian đăng: 26/03/2019

lượt xem: 4413 | lượt tải:211

LBVBMNN 2018

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước 2018

Thời gian đăng: 17/06/2019

lượt xem: 3989 | lượt tải:138

Luat an ninh mang 2018

Luat an ninh mang 2018

Thời gian đăng: 26/03/2019

lượt xem: 4076 | lượt tải:175

Thong tu LT 01-2018

Thong tu LT 01-2018

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 2872 | lượt tải:256

QĐ V/v ban hanh danh muc mua sam tai san co

QĐ V/v ban hanh danh muc mua sam tai san cong tap trung trong nganh KSND

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 3082 | lượt tải:327

09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va CNTT 2018

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong nghe thong tin nam 2018

Thời gian đăng: 14/02/2019

lượt xem: 2332 | lượt tải:505

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong nghe thong tin nam 2018

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 2208 | lượt tải:199

Huong dan 05-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat thi han

Huong dan 05-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat thi hanh an dan su, thi hanh an hanh chinh

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 2525 | lượt tải:297
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây