Thứ năm - 14/06/2018 08:51
Tìm hiểu nguyên tắc tranh tụng trong xét xử
của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015
 
Tranh tụng trong xét xử được đảm bảo là nguyên tắc mới, lần đầu tiên được quy định là nguyên tắc riêng biệt trong Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015. Quy định cụ thể hóa nguyên tắc này có ý nghĩa quan trọng, thể hiện rõ nét tư tưởng đề cao tranh tụng trong hoạt động tố tụng hình sự, vấn đề này được thể hiện thành quan điểm chỉ đạo, định hướng tư tưởng xuyên suốt trong quá trình xây dựng và áp dụng pháp luật của các chủ thể tham gia vào hoạt động tố tụng.

Trên nền tảng nguyên tắc quy định tại khoản 5 Điều 103 Hiến pháp năm 2013 đã ghi nhận: “Nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được bảo đảm”, BLTTHS năm 2015 đã bổ sung nguyên tắc “Tranh tụng trong xét xử được bảo đảm” (Điều 26), cụ thể: “Trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, Điều tra viên, Kiểm sát viên, người khác có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người bị buộc tội, người bào chữa và người tham gia tố tụng khác đều có quyền bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, đánh giá chứng cứ, đưa ra yêu cầu để làm rõ sự thật khách quan của vụ án”. Như vậy, đã khẳng định quá trình tranh tụng không chỉ tồn tại ở giai đoạn xét xử nơi mà có sự hiện diện đầy đủ của ba bên buộc tội, gỡ tội và xét xử mà còn diễn ra trong suốt quá trình tố tụng từ giai đoạn khởi tố đến xét xử, tạo điều kiện cho các bên có thời gian cần thiết để thu thập các chứng cứ, tài liệu và các tình tiết của vụ án trước khi bước vào cuộc tranh tụng tại phiên tòa. Đây là quy định mới, căn cứ pháp lý quan trọng để đảm bảo quyền con người, quyền công dân như Hiến định.

 
thao
 (Phiên tòa theo mô hình mới)

Trên cơ sở bổ sung nguyên tắc tranh tụng trong xét xử, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 có các nội dung sửa đổi, bổ sung để cụ thể hóa nguyên tắc này, bảo đảm nguyên tắc tranh tụng đầy đủ sẽ bảo vệ các quyền của người bị buộc tội, nhất là quyền tự bào chữa, quyền nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa. Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 có quy định quyền bào chữa, chứng minh sự vô tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của người bị buộc tội, nhưng đến Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định cụ thể hơn và đảm bảo tốt hơn quyền nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa, nhất là quyền tự bào chữa của người bị buộc tội, bị can, bị cáo (các Điều 60, 61). Các quy định này có ý nghĩa rất quan trọng nhằm bảo đảm quyền tự bào chữa, bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, tranh tụng tại phiên tòa của bị can, bị cáo.

Bên cạnh đó, tại Điều 75 BLTTHS năm 2015 quy định cụ thể về quyền lựa chọn người bào chữa, tạo thuận lợi về thủ tục cho người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo được tiếp cận với người bào chữa, đồng thời còn bổ sung quy định người thân thích của người bị buộc tội có quyền lựa chọn người bào chữa.

BLTTHS năm 2015 quy định Viện Kiểm sát, Kiểm sát viên phải thực hành quyền công tố ngay từ khi Cơ quan điều tra tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và các trình tự, thủ tục trong giai đoạn điều tra, truy tố, để đảm bảo việc buộc tội, tranh tụng tại phiên tòa có nhiều đổi mới nhằm nâng cao vị trí, vai trò của Viện Kiểm sát, Kiểm sát viên. Bên cạnh đó, nhằm khắc phục tình trạng chất lượng tranh tụng còn hạn chế ở một số phiên tòa có đông bị cáo, có nhiều luật sư tham gia, nhưng Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 cho cho phép tối đa 02 Kiểm sát viên tham gia phiên tòa, đến BLTTHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung theo hướng có thể có nhiều Kiểm sát viên tham gia phiên tòa đối với những vụ án có tính chất nghiêm trọng, phức tạp (Điều 289).

Để bảo đảm nguyên tắc tranh tụng trong xét xử, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã bổ sung nhiều quy định, cụ thể: Tòa án có trách nhiệm tạo điều kiện cho Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa, những người tham gia tố tụng khác thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của mình và tranh tụng dân chủ, bình đẳng trước Tòa án; Quy định trách nhiệm của Tòa án trong việc giải quyết yêu cầu, đề nghị của Kiểm sát viên, người tham gia tố tụng về việc cung cấp, bổ sung chứng cứ; sự có mặt của người bào chữa; người giám định, người định giá, người dịch thuật; Điều tra viên và những người khác (quy định tại các Điều 279, 291, 292, 293, 294, 295, 296).

Như vậy, có thể thấy việc bổ sung các quy định này trong BLTTHS năm 2015 có ý nghĩa rất quan trọng để Viện Kiểm sát, Kiểm sát viên thu thập, củng cố đầy đủ các chứng cứ, tài liệu, tạo cơ sở, căn cứ vững chắc cho việc truy tố, buộc tội và tranh tụng tại phiên tòa. Đây cũng là tiền đề quan trọng để các chủ thể thực hiện hoạt động tranh tụng bảo vệ quan điểm, quyền lợi của mình khi tham gia tố tụng. Chỉ trên cơ sở bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, đánh giá chứng cứ thì hoạt động tranh tụng mới đảm bảo chất lượng và thực thi có hiệu quả.

Trên đây là một vài nhận thức qua học tập nghiên cứu pháp luật xin được trao đổi thêm.

Tác giả bài viết: Lê Thảo

Nguồn tin: Phòng Thanh tra

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Luat cong an nhan dan 2018

Luat cong an nhan dan 2018

Thời gian đăng: 26/03/2019

lượt xem: 215 | lượt tải:47

LBVBMNN 2018

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước 2018

Thời gian đăng: 17/06/2019

lượt xem: 88 | lượt tải:22

Luat an ninh mang 2018

Luat an ninh mang 2018

Thời gian đăng: 26/03/2019

lượt xem: 121 | lượt tải:56

Thong tu LT 01-2018

Thong tu LT 01-2018

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 211 | lượt tải:120

QĐ V/v ban hanh danh muc mua sam tai san co

QĐ V/v ban hanh danh muc mua sam tai san cong tap trung trong nganh KSND

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 184 | lượt tải:170

09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va CNTT 2018

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong nghe thong tin nam 2018

Thời gian đăng: 14/02/2019

lượt xem: 105 | lượt tải:315

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong

Huong dan 09-HD-VKSTC ve cong tac thong ke va cong nghe thong tin nam 2018

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 67 | lượt tải:71

Huong dan 05-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat thi han

Huong dan 05-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat thi hanh an dan su, thi hanh an hanh chinh

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 84 | lượt tải:118

Huong dan 04-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat va giai

Huong dan 04-HD-VKSTC ve cong tac kiem sat va giai quyet khieu nai, to cao trong hoat dong tu phap nam 2018

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 70 | lượt tải:50

Bo luat hinh su hop nhat 2017

Bo luat hinh su hop nhat 2017

Thời gian đăng: 25/03/2019

lượt xem: 58 | lượt tải:47
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây